Rejestr Zastawów Sądowych to publiczny system informatyczny służący do ujawniania ograniczonych praw rzeczowych na ruchomościach i prawach majątkowych. Zastaw stanowi kluczowe zabezpieczenie wierzytelności, pozwalając wierzycielowi na zaspokojenie swoich roszczeń z obciążonej rzeczy bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela.
Zastaw jest rzeczowym prawem ograniczonym, którego celem jest zabezpieczenie wierzytelności na rzeczach ruchomych i zbywalnych prawach majątkowych.
Istotą zastawu jest uprawnienie wierzyciela do zaspokojenia się z rzeczy obciążonej bez względu na to czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela rzeczy.
Sposoby zaspokojenia wierzyciela z przedmiotu zastawu
Wierzyciela, którego wierzytelność została zabezpieczona nazywamy zastawnikiem, natomiast osobę uprawnioną do rozporządzania przedmiotem zastawu i obciążającą tą rzecz – zastawcą. Zastaw od najdawniejszych czasów służył potrzebom kredytu. Tradycyjnie do ustanowienia zastawu wymagano z uwagi na bezpieczeństwo wierzyciela wydania rzeczy zastawionej. Tak ukształtowany zastaw (uregulowany obecnie w kodeksie cywilnym) nie mógł odgrywać większej roli jako środek zabezpieczenia kredytu zaciągniętego na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Życie wykształciło więc dla potrzeb obrotu gospodarczego szczególną postać zastawu, którego powstanie nie było związane z koniecznością wydania przedmiotu zastawu. Zamiast tego wymagano jedynie wpisania zastawu do specjalnego rejestru, stąd nazwa: zastaw rejestrowy.
Najistotniejszą cechą zastawu rejestrowego jest możliwość pozostawienia przedmiotu zastawu w rękach zastawcy, który może korzystać z rzeczy obciążonej.
Taka konstrukcja ma doniosłe znaczenie zwłaszcza dla wszystkich podmiotów życia gospodarczego, które ustanawiając zastaw mogą kontynuować działalność przy korzystaniu w dalszym ciągu z przedmiotu zastawu. Spełniane przez zastaw rejestrowy funkcje w dziedzinie gospodarczej zdeterminowały także jego zakres podmiotowy.
Podmioty uprawnione do bycia zastawnikiem
Zgodnie z art. 1 ustawy zastaw może być ustanowiony w celu zabezpieczenia wierzytelności:
- Skarbu Państwa i innej państwowej osoby prawnej,
- gminy, związku międzygminnego (związku komunalnego) i innej komunalnej osoby prawnej,
- banku krajowego,
- banku zagranicznego,
- osoby prawnej, której celem określonym w ustawie jest udzielanie pożyczek i kredytów,
- międzynarodowej organizacji finansowej, której członkiem jest Rzeczpospolita Polska,
- innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Ustawa ogranicza w ten sposób krąg podmiotów, których wierzytelności mogą być zabezpieczone zastawem rejestrowym. Wyszczególnienie bowiem kategorii podmiotów, uprawnionych do zabezpieczania wierzytelności zastawem rejestrowym ma charakter enumeratywny. Oznacza to, że ustanowienie zastawu rejestrowego w celu zabezpieczenia wierzytelności innego podmiotu nie wymienionego w art. 1 ust. 1 będzie nieważne. Należy jednak pamiętać o przewidzianej w art. 4 ustawy możliwości ustanowienia administratora zastawu.
Przedmiotem zastawu rejestrowego mogą być rzeczy ruchome, z wyjątkiem statków morskich wpisanych do rejestru okrętowego, a także prawa majątkowe, jeżeli są zbywalne.
W szczególności zastawem rejestrowym można obciążyć:
- rzeczy oznaczone co do tożsamości,
- rzeczy oznaczone co do gatunku, jeżeli w umowie zastawniczej określona zostanie ich ilość oraz sposób wyodrębnienia od innych rzeczy tego samego gatunku,
- zbiór rzeczy ruchomych lub praw, stanowiący całość gospodarczą, choćby jego skład być zmienny,
- wierzytelności,
- prawa na dobrach niematerialnych,
- prawa z papierów wartościowych.
Zastaw rejestrowy może obejmować także rzeczy lub prawa, które zastawca nabędzie dopiero w przyszłości. W takim przypadku obciążenie tych rzeczy lub praw zastawem rejestrowym staje się skuteczne z chwilą ich nabycia przez zastawcę.
Wyliczenie w art. 7 ustawy rzeczy i praw, które mogą być przedmiotem zastawu rejestrowego ma charakter tylko przykładowy.
Sposoby zaspokojenia wierzyciela z przedmiotu zastawu
Kolejną cechą zastawu rejestrowego jest możliwość zaspokojenia zastawnika nie tylko w drodze sądowego postępowania egzekucyjnego, ale – o ile umowa zastawnicza to przewiduje – poprzez:
- przejęcie przez zastawnika na własność przedmiotu zastawu,
- sprzedaż przedmiotu zastawu w drodze przetargu publicznego przeprowadzanego przez notariusza lub komornika na podstawie uproszczonej procedury,
- zaspokojenie z dochodu jaki przynosi przedsiębiorstwo zastawnika, w którego skład wchodzi przedmiot zastawu,
- zaspokojenie z czynszu wydzierżawionego na wniosek zastawnika przedsiębiorstwa zastawcy
Ustawa wprowadza ponadto fundamentalne wręcz zmiany w zakresie ustawowego zastawu Skarbu Państwa tytułu zobowiązań podatkowych na rzeczach stanowiących własność zastawnika. Art. 20 ust. 2 ustawy stanowi, że przysługujące dotychczas Skarbowi Państwa prawo zastawu oraz pierwszeństwo zaspokojenia nie mogą być wykonywane w odniesieniu do przedmiotu zastawu rejestrowego, chyba że ustawowe prawo zastawu zostało ujawnione we właściwym rejestrze przed ustanowieniem zastawu rejestrowego.
Odpowiedzi na najczesciej zadawane pytania
Zobacz najczęściej zadawane pytania dotyczące pozyskania zaświadczenia DW-4
Rejestr Zastawów jest jawny. Oznacza to, że każdy, kto tego zażąda, może uzyskać zaświadczenie lub odpis dotyczące dowolnej osoby, firmy lub przedmiotu, bez konieczności wykazywania interesu prawnego.
- Wniosek DW-1 dotyczy podmiotu (osoby lub firmy) i sprawdza, czy dany podmiot ma jakiekolwiek zastawy na swoim majątku.
- Wniosek DW-2 dotyczy przedmiotu i służy do sprawdzenia konkretnej rzeczy po numerze seryjnym lub VIN (np. samochodu, maszyny). Jeśli chcesz wiedzieć, czy konkretna firma jest zadłużona pod zastaw, wybierz DW-1. Jeśli chcesz sprawdzić, czy kupowane auto jest wolne od obciążeń, wybierz DW-2.
rejestryonline.pl bazuje na oryginalnych dokumentach wydawanych przez Ministerstwo sprawiedliwości, wydawanych w formie papierowej. Dokumenty te zawierają pieczątki i podpisy. Dokumenty te uznawane są przez wszystkie urzędy i instytucje oraz banki.
TAK. Pozyskany dokument zostanie zeskanowany i wysłany na wskazany przez Ciebie adres e-mail podany w zamówieniu. Należy tylko wybrać wysyłkę na e-mail.
Nie. Na żadnym etapie nie jest wymagane posiadanie
- podpisu elektronicznego
- podpisu kwalifikowanego
- profilu e-puap
- skrzynki do e-doręczeń
- mObywatela
W formularzu zamówienia dostępne są następujące formy wysyłki dokumentów:
- List polecony priorytet (Poczta) - dokument oryginalny zawiera pieczątkę i podpis - forma papierowa
- Kurier - dokument oryginalny zawiera pieczątkę i podpis - forma papierowa
- e-mail (dokument pdf) - skan oryginału - dokument zawiera pieczątkę i podpis
- e-mail + list - (dokument pdf.) skan oryginału oraz list polecony priorytet - dokument zawiera pieczątkę i podpis
- e-mail + kurier - (dokument pdf.) skan oryginału oraz kurier - dokument zawiera pieczątkę i podpis
Wybierz formę która najbardziej odpowiada Twoim potrzebom.
- Jeśli chcesz aby przesyłka została wysłana do innego kraju, podaj nazwę tego kraju i adres rejestryonline.pl wyśle dokumenty zagranicę.
- Przesyłkę możemy również wysłać bezpośrednio do Twojego kontrahenta czy urzędu lub banku, załączając stosowną informację od Ciebie.
Dokument wydawany jest przez Ministerstwo Sprawiedliwości - Centralną Informację o Zastawach Rejestrowych we właściwym sądzie.
TAK. Jest to oryginalny dokument papierowy zawierający podpisy oraz pieczątki.
NIE. Korzystając ze strony rejestryonline.pl nie ma potrzeby posiadania podpisu elektronicznego, profilu zaufanego e-puap czy podpisu kwalifikowanego. Wystarczy kliknąć w ten link https://rejestryonline.pl/rejestr-zastawow-sadowych/ i postępować zgodnie z informacjami pojawiającymi się na ekranie.
Cena uzależniona jest od rodzaju dokumentu, rodzaju wysyłki dokumentu. Do wyboru jest skan na email, list, kurier oraz skan i list, skan i kurier.
Cena zmienia się w zależności od wybranych opcji w formularzu zamówienia.
W ostateczną cenę wliczone są następujące koszty:
- Koszt sądowy
- Koszt usługi rejestryonline.pl
- Koszt wysyłki dokumentu
- Podatek VAT 23% - wystawiana jest faktura vat
Suma w/w kosztów daje cenę ostateczną usługi
Cennik dostępny jest na stronie https://rejestryonline.pl/cennik/
Płatności za złożone zamówienie pojawiają się kroku 3 składania zamówienia. W otrzymany potwierdzeniu złożenia zamówienia znajdują się linki do opłacenia zamówienia.
Dodatkowo pod adresem https://rejestryonline.pl/oplac-zamowienie/ również można opłacić zamówienie. Link znajduje się równiez w stopce strony www.rejestryonline.pl
Procedura jest identyczna jak w przypadku firm. Należy wypełnić formularz DW-1, podając imię, nazwisko oraz numer PESEL danej osoby. Rejestr Zastawów jest jawny, co oznacza, że każdy może sprawdzić każdą osobę lub firmę bez konieczności wykazywania interesu prawnego.
Aby sprawdzić zastaw na samochodzie, należy złożyć wniosek DW-2, podając numer VIN oraz dane właściciela (PESEL/REGON). Jest to najpewniejsza metoda weryfikacji, ponieważ zastaw rejestrowy "idzie za rzeczą" – jeśli kupisz auto z zastawem, wierzyciel może je odebrać nawet nowemu właścicielowi. Zaświadczenie DW-2 z pieczęcią sądu jest jedynym dokumentem dającym pełną ochronę prawną.
Jeśli nie posiadasz danych właściela dalej mozesz sprawdzić zastaw na pojeździe. W tym celu kliknij "Chcę tylko sprawdzić pojazd" a następnie wpisz dane pojazdu - numer VIN (zalecane) oraz wskaż odpowiednią kategorię w rejestrze zastawów.
Dane pojazdu wystarczą aby sprawdzić czy pojazd jest zastawiony, bez względu na to kto jest jego właścicielem.
Nie. Sygnatura akt to numer nadawany przez sąd rejonowy w momencie wpłynięcia wniosku o wpis zastawu. Numer pozycji rejestru to unikalny numer w ogólnopolskiej bazie Centralnej Informacji, nadawany po prawomocnym wpisaniu zastawu. Wniosek DW-3 służy właśnie do ustalenia numeru pozycji rejestru.
- Wniosek DW-1 składasz, gdy chcesz sprawdzić osobę lub firmę po numerze PESEL/REGON.
- Wniosek DW-3 składasz tylko wtedy, gdy masz już konkretną sygnaturę akt sprawy sądowej i chcesz sprawdzić, pod jakim numerem ta sprawa została (lub zostanie) zarejestrowana w Rejestrze Zastawów jako pozycja stała.
Bezpośrednio nie – formularz DW-4 wymaga podania konkretnego numeru pozycji rejestru zastawów. Jeśli go nie znasz, skorzystaj z naszej usługi sprawdzenia podmiotu na wniosku DW-1. Gdy otrzymasz zaświadczenie z listą numerów zastawów, będziesz mógł zamówić szczegółowy odpis DW-4 dla każdego z nich.
Odpis aktualny pokazuje stan zadłużenia na dzień dzisiejszy (kto obecnie jest wierzycielem i jaka jest aktualna kwota).
Odpis pełny zawiera całą historię wpisu – dowiesz się z niego np. o poprzednich wierzycielach, aneksach do umów zastawniczych oraz o tym, jak zmieniała się wartość zabezpieczenia w czasie.
Odpis skrócony zawiera aktualne dane dotyczące zastawcy,
Zastaw sądowy zabezpiecza wierzytelności banków i firm (wpis w RZS). Zastaw skarbowy zabezpiecza zaległości wobec Skarbu Państwa (podatki, cła, składki ZUS). Są to dwa oddzielne rejestry i każdy z nich należy sprawdzać osobno przy weryfikacji kontrahenta czy ruchomości
Zastaw rejestrowy "idzie za rzeczą". Jeśli kupisz samochód obciążony zastawem, wierzyciel (np. bank) ma prawo go odebrać i sprzedać na poczet długu poprzedniego właściciela, nawet jeśli nie wiedziałeś o obciążeniu. Adnotacja w dowodzie rejestracyjnym nie zawsze jest obecna, dlatego jedyną pewność daje zaświadczenie DW-2.
Ryzyko jest ogromne: wierzyciel (np. bank) ma prawo odebrać pojazd nowemu właścicielowi, aby spłacić długi poprzedniego właściciela. Możesz stracić zarówno samochód, jak i wpłacone pieniądze.
Nie. Choć adnotacja o zastawie powinna znaleźć się w dowodzie, w praktyce często jej brakuje. Zgodnie z prawem (art. 38 ustawy), brak wpisu w dowodzie nie zwalnia Cię z odpowiedzialności, jeśli zastaw figuruje w sądowym Rejestrze Zastawów. Pewność daje tylko zaświadczenie DW-2.
Główną różnicą jest posiadanie rzeczy. W zastawie zwykłym musisz oddać przedmiot wierzycielowi. W zastawie rejestrowym przedmiot zostaje u Ciebie (zastawcy), a zabezpieczenie staje się skuteczne dopiero po wpisaniu go do urzędowego Rejestru Zastawów.
Weryfikacja online – Jak sprawdzić Rejestr Zastawów?
Przed zakupem wartościowej ruchomości (np. samochodu) lub podpisaniem kontraktu z nowym kontrahentem, niezbędna jest weryfikacja w systemie Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych.
Za pośrednictwem rejestryonline.pl możesz zamówić oficjalne dokumenty sądowe:
DW-1
Wybierz aby sprawdzić czy ktoś figuruje w rejestrze zastawów sądowych
DW-1 Wniosek o wydanie zaświadczenia o wpisie podmiotu jako zastawcy w RZS. Zawiera informację czy podmiot (osoba fizyczna / firma) posiada zastawione przedmioty w rejestrze zastawów
Dokument otrzymasz na e-mail, listem albo kurierem.
Zamów
DW-2
Wybierz by sprawdzić czy dany przedmiot (samochód) jest zastawiony
DW-2 Wniosek o wydanie zaświadczenia o wpisie podmiotu jako zastawcy określonego przedmiotu w RZS. Zawiera informację o danym przedmiocie zastawionym w rejestrze zastawów np. samochodzie, urządzeniu, ruchomości.
Dokument otrzymasz na e-mail, listem albo kurierem.
Zamów
DW-3
Wybierz jeżeli podmiot figuruje w rejestrze zastawów sądowych
DW-3 Wniosek o podanie numeru pozycji RZs. Zawiera aktualne dane o podmiocie i należącego do niego zastawionego przedmiotu pod danym numerem zastawu na dzień uzyskania odpisu.
Dokument otrzymasz na e-mail, listem albo kurierem.
Zamów
DW-4
Wybierz jeżeli posiadasz numer w rejestrze zastawów sądowych
DW-4 Wniosek o wydanie odpisu z rejestru zastawów. Zawiera informacje o numerach zastawów należących do podmiotu.
Dokument otrzymasz na e-mail, listem albo kurierem.
Zamów
Serwisy dedykowane
Wybierz aby sprawdzić każdy pojazd - samochód, samolot, statek, pojazd wolnobieżny
Dokument otrzymasz na e-mail, listem albo kurierem.
Zamów
Wybierz aby sprawdzić wszystkie ruchomości w RZS - biżuteria, sprzęt AGD, papiery wartosciowe i więcej
Dokument otrzymasz na e-mail, listem albo kurierem.
Zamów
Ważna uwaga dla kupujących pojazdy:</strong> W przypadku samochodów o wartości powyżej 10 000 zł zaleca się dodatkowe sprawdzenie w Centralnym Rejestrze Zastawów Skarbowych (zabezpieczenia na rzecz ZUS i US).